Ucuz GES sistemleri, güneş enerjisi yatırımlarında ilk bakışta cazip görünse de uzun vadede ciddi mühendislik ve işletme problemlerine yol açabilmektedir. Güneş enerjisi sistemleri uzun vadeli bir mühendislik yatırımıdır. Buna rağmen piyasada birçok GES projesi yalnızca ilk kurulum fiyatı üzerinden değerlendirilmekte, teknik detaylar ve işletme süreci göz ardı edilmektedir. Bu yaklaşım, sahada sürekli karşılaştığımız ciddi sorunların temel nedenidir. Kurulumu daha ucuza yaptırılmış ancak sistemde bir problem yaşandığında muhatap bulamayan kullanıcılar, çözüm için çoğu zaman bize başvurmaktadır. Bu noktada ortaya çıkan tablo neredeyse her zaman aynıdır: sistem çalışıyor gibi görünür, fakat altyapı baştan hatalı olduğu için sorunlar kaçınılmazdır.
Ucuz GES Kurulumlarında Neden Sorun Yaşanıyor?
Ucuz GES sistemlerinin ortak noktası, mühendislikten çok maliyet odaklı tasarlanmış olmalarıdır. Projelendirme, ekipman seçimi ve uygulama süreçleri olması gereken teknik standartların altında tutulur. İlk etapta fark edilmeyen bu eksiklikler, sistem devreye alındıktan aylar veya yıllar sonra ciddi performans kayıpları ve ek maliyetler olarak ortaya çıkar.
Muhatap Bulunamayan Kurulumlar
Sahada en sık karşılaştığımız durumlardan biri, kurulum yapan firmanın sistem devreye alındıktan sonra ortadan kaybolmasıdır. Garanti teoride vardır ancak pratikte işlemez. İnverter arıza verdiğinde, üretim düştüğünde veya mekanik bir problem oluştuğunda kullanıcı çözüm için yeni bir firma aramak zorunda kalır. Bu noktada ucuz olarak tercih edilen sistem, ikinci kez maliyet üretmeye başlar.
Ucuz GES Sistemlerinde Konstrüksiyon ve Mekanik Hatalar
Ucuz GES kurulumlarında en sık karşılaşılan ve en ağır sonuçlar doğuran hatalardan biri, konstrüksiyon sistemlerinde yanlış malzeme seçimidir. Alüminyum, galvaniz veya paslanmaz çelik yerine demir profiller kullanılması kısa vadede maliyeti düşürür; ancak bu tercih uzun vadede ciddi yapısal riskler doğurur.
Demir Profil Kullanımının Görünmeyen Riski
Demir profiller özellikle nemli, rüzgârlı ve tuzlu hava koşullarında çok kısa sürede paslanmaya başlar. Paslanma yalnızca yüzeysel bir sorun değildir; taşıyıcı kesitin zayıflamasına ve bağlantı noktalarının gevşemesine neden olur. Özellikle kıyı bölgeleri gibi rüzgâr yükünün yüksek olduğu alanlarda bu durum kritik hale gelir. Rijitliğini kaybeden konstrüksiyon, panelleri olması gereken şekilde sabitleyemez ve şiddetli rüzgâr koşullarında panellerin yerinden koparak uçma riski ortaya çıkar. Bu senaryo yalnızca sistem kaybı değil, ciddi can ve mal güvenliği riski anlamına gelir.
Uyumsuz Panel Tutucular ve Yanlış Vida Kullanımı
Demir profil kullanılan sistemlerde sıkça karşılaştığımız bir diğer problem, alüminyum konstrüksiyonlar için tasarlanmış panel tutucuların bu profillere uyumsuz şekilde monte edilmesidir. Bu uyumsuzluk genellikle orijinal paslanmaz krom civatalar yerine akıllı vida veya trapez vida kullanılarak giderilmeye çalışılır. Ancak bu vidalar ne paslanmaya dayanıklıdır ne de titreşim altında uzun süreli mekanik dayanım sağlar.
Zamanla paslanan ve gevşeyen bu bağlantılar nedeniyle panel tutucular deformasyona uğrar veya yerinden çıkar. Bu durumda paneller konstrüksiyon tarafından değil, yalnızca kendi ağırlıklarıyla yerinde durur. Rüzgâr etkisi altında sistem kontrolsüz hale gelir ve konstrüksiyonun tamamen işlevini yitirmesi kaçınılmaz olur.
Ucuz GES Sistemlerinde Elektriksel Altyapı Hataları
Ucuz GES sistemlerinde maliyetten kaçınılan bir diğer alan elektriksel altyapıdır. Kablo kesitleri, bağlantı yöntemleri ve kablo yönetimi çoğu zaman olması gereken standartların altında bırakılır. Bu hatalar genellikle ilk etapta fark edilmez; ancak sistem yük altına girdiğinde ciddi sonuçlar doğurur.
Akü Tarafında Yanlış Kablo Kesiti ve Kablo Yönetimi
Özellikle off-grid ve hibrit sistemlerde, 16 mm² veya 25 mm² olması gereken akü kabloları yerine 6 mm² ya da 10 mm² solar DC kabloların kullanıldığına sıkça rastlıyoruz. Solar kablolar akü akımlarına uygun değildir. Bu yanlış seçim kablolarda aşırı ısınmaya, gerilim düşümüne ve inverterin korumaya geçmesine neden olur. Aynı zamanda akülerin düzensiz şarj olmasına ve erken kapasite kaybına yol açar.
Buna ek olarak kabloların askıda bırakılması, mekanik gerilim altında çalışması ve düzgün sabitlenmemesi, bağlantı noktalarında gevşeme ve kopma riskini artırır. Bu durum DC tarafta ark oluşumu ve yangın riskini ciddi şekilde yükseltir.
MC4 Konnektör Yerine Yapılan Ekler
Ucuz kurulumlarda MC4 solar konnektörler yerine kabloların kesilip ek yapılması ve elektrik bandı ile sarılması da sık karşılaşılan bir uygulamadır. Bu tür bağlantılar dış ortam koşullarına uygun değildir. Zamanla nem alır, oksitlenir ve temas direnci yükselir. Sonuç olarak üretim kayıpları ve yüksek yangın riski ortaya çıkar. Ayrıca bu bağlantılar sigorta ve teknik denetim süreçlerinde doğrudan uygunsuzluk sebebidir.
Ucuz GES Kurulumlarında Panel Yerleşimi ve Montaj Hataları
Ucuz GES sistemlerinde maliyeti düşürmek adına yapılan bir diğer kritik hata, panel yerleşiminde ve montaj geometrisinde ortaya çıkar. Bu hatalar çoğu zaman ilk bakışta fark edilmez; ancak sistemin tüm ömrü boyunca üretimi olumsuz etkiler.
Panellerin Düz Zemine Yerleştirilmesi
Konstrüksiyon maliyetinden kaçınmak için panellerin doğrudan düz zemine yerleştirildiği uygulamalar sahada sıkça görülmektedir. Bu durumda panel yüzeyinde su birikir ve zamanla hücre camında kalıcı lekelenmeler oluşur. Bu lekeler yalnızca yüzey kirliliği değildir; ışık geçirgenliğini düşürerek panel verimini kalıcı olarak azaltır.
Ayrıca panellerin arka yüzeyi yeterince havalanamadığı için çalışma sıcaklığı yükselir. Yüksek sıcaklık, panel verimini düşürdüğü gibi hücre ömrünü de kısaltır.
Yanlış Açı ve Yanlış Yönlendirme
Projelendirme yapılmadan, çatı eğimi ve yönü dikkate alınmadan yapılan montajlar kalıcı üretim kayıplarına neden olur. Bölgeye uygun olmayan açılarla ve yanlış yönlerde kurulan paneller, yüzde 10 ila yüzde 30 arasında verim kaybı oluşturur. Bu kayıp sistemin tüm ömrü boyunca devam eder ve geri dönüş süresini ciddi şekilde uzatır.
Gerçek Maliyet: İlk Fiyat Değil, Toplam Sahip Olma Bedeli
Ucuz GES sistemleri düşük ilk kurulum maliyetiyle cazip görünür; ancak bakım, onarım, üretim kaybı ve yeniden kurulum gibi ek maliyetlerle toplam sahip olma bedeli hızla artar. Güneş enerjisi yatırımında esas alınması gereken kriter, sistemin 20–25 yıllık toplam üretimi ve güvenli şekilde çalışabilirliğidir.
Sonuç: Ucuz GES Sistemleri Neden Daha Pahalıya Mal Olur?
Sahada gördüğümüz gerçek nettir. Ucuz GES sistemleri tasarruf sağlamaz, maliyeti zamana yayar. Yanlış konstrüksiyon, hatalı bağlantılar ve mühendislikten uzak uygulamalar kullanıcıyı ikinci kez yatırım yapmaya zorlar. Doğru mühendislikle projelendirilmiş ve kaliteli ekipmanlarla kurulmuş güneş enerjisi sistemleri ise uzun yıllar boyunca güvenli, verimli ve sürdürülebilir bir şekilde çalışır.
Linke tıklayarak güneş enerjisi sistem maliyeti hakkında teklif – bilgi alın ve maliyet hesaplayın.